هرمز زیست

اين سينوس (سینوس سیاهرگی جمجمه)با آن معني که در ذهن مردم است فرق مي‌کند. منظور از اين سينوس، وريد‌هاي مغز است که خون را از مغز خارج مي‌کنند. وقتي چند تا از سياهرگ‌هاي مغز به هم مي‌پيوندند، يک حفره يا سياهرگ بزرگ تشکيل مي‌‌شود که به آن سينوس مي‌گويند و نبايد آن را با سينوس‌‌هاي بيني اشتباه گرفت...

از آنجايي که مغز در داخل جمجمه استخواني قرار دارد، داراي يک محدوديت حجمي‌‌ است و ميزان خون ورودي به مغز بايد با مقدار خون در حال تخليه از مغز در تعادل باشد. در غير اين صورت، فشار داخل مغز به شدت بالا مي‌رود و اين مساله موجب اختلال تخليه خون از مغز و در نتيجه عدم تعادل در مقدار خون ورودي و خروجي مغز مي‌شود. اين عدم تعادل موجب تورم بافت مغز مي‌شود. 

سینوس سیاهرگی جمجمه شامل موارد زیر می شوند :

• - سینوس ساژیتال فوقانی  (Superior sagital sinus)   یكی از بزرگترین سینوسهای وریدی سخت شامه است كه در حاشیه فوقانی داس مغز  از جلو به عقب امتداد می یابد  و در طول این مسیر خون بخش عمده ای از وریدهای سطح مغز را دریافت می نماید.  این سینوس سرانجام  به  مركز سینوسی  خاتمه می یابد.

نكته:  مركز سینوسی (چهار راه سینوسی) عبارت از یك اتساع وریدی است كه در مجاورت  برجستگی پس سری داخلی  اكسی پیتال واقع شده است و خون سینوس های ساژیتال فوقانی و سینوس ركتوس را دریافت می كند و به سینوس های ترانسورس (عرضی) و سینوس اكسی پیتال هدایت می كند.

• - سینوس ساژیتال تحتانی  (Inferior sagital sinus)  در كنار آزاد  داس مغز قرار دارد و از رأس آن به سمت قاعده  امتداد می یابد و در تلاقی داس مغز با چادر مخچه به سینوس  ركتوس و از این طریق به مركز سینوسی  تخلیه  می شود.

• - سینوس ركتوس  (Straight sinus) نیز یكی دیگر از سینوسهای وریدی است كه در ضخامت  چادر مخچه با پیوستگاه  قاعده  داس مغز قرار گرفته است و مسیری افقی را از جلو به عقب طی می كند تا به مركز سینوسی خاتمه  یابد.  این سینوس  از بهم پیوستن وریدهای  قاعده  مغز و تشكیل ورید  مغزی بزرگ (Greater cerebral vein)  در كناره  مركزی  چادر  مخچه شكل می گیرد و خون  دریافت شده  را به  مركز سینوسی  هدایت می كند.

• - سینوس عرضی (Transvers sinus) در هر طرف بصورت  یك مجرای وریدی  متسع در پیوستگاه  كناره  محیطی چادر مخچه با لبه های ناودان سینوس عرضی  (سطح  داخلی صدف اكسی پیتال) پدید می آید و خون  چهار راه  سینوسی  را در هر طرف به سینوس سیگموئید هدایت می كند.

• - سینوس سیگموئید  (Sigmoid sinus) نیز  در هر طرف  در ضخامت سخت شامه  حد خلفی طرفی حفره  جمجمه ای خلفی قرار گرفته و  بصورت مجرای وریدی S مانندی است كه خون سینوس  عرضی را به سمت  فورامن  ژوگولار  (محل تشكیل ورید ژوگولار داخلی)  هدایت می كند. 

• - سینوس پتروز فوقانی  (Superior petrosal sinus)‌ یكی دیگر از مجاری وریدی  سخت شامه است كه در كنارة فوقانی استخوان پتروز از جلو به عقب امتداد می یابد و بخشی از خون سینوسهای وریدی كف حفره جمجمه ای میانی  (سینوس كاورنوزوس) را به تلاقی سینوس عرضی و سیگموئید تخلیه می نماید.

• -  سینوس اكسی پیتال (Occipital sinus)  مجرای وریدی ظریفی است كه در پیوستگاه داس مخچه با ستیغ پس سری داخلی اكسی پیتال واقع شده است و در مقابل كنارة خلفی فورامن ماگنوم دو شعبه می شود و هریك از آنان با گذشتن از حد طرفی فورامن ماگنوم  در مدخل فورامن ژوگولار به بخش انتهایی سینوس سیگموئید خاتمه می یابد.   این سینوس  كه  گاه از ابتدا  دو  شعبه است،   بخشی  از خون  وریدی  چهار راه  سینوسی  را به سمت  فورامن  ژوگولار  هدایت می كند.

• -   سینوس پتروز  تحتانی  (Inferior petrosal sinus)  نیز بعنوان  یكی دیگر از مجاری وریدی  سخت شامه  از قاعدة  سینوس كاورنوزوس  در كف جمجمه آغاز می شود و در ناودان  همنام خود (در حد فاصل بخش پتروز استخوان تمپورال و بخش طرفی استخوان اكسی پیتال)  عمیق می شود  بگونه ایكه  در فوسا ژوگولار  به بولب فوقانی ورید ژوگولار داخلی تخلیه می گردد. 

• -   سینوس كاورنوزوس  (Cavernous sinus)  نیز از سینوس های وریدی  زوج  واقع در كف جمجمه است  كه   در طرفین جسم اسفنوئید بصورت یك حوضچه وریدی متسع  در آمده است.   سینوسهای سمت راست و چپ از طریق  ارتباطات  اینتر كاورنوزوس كه  (در ضخامت چادر زین)  از جلو وعقب ساقه هیپوفیز می‌گذرند بهم مرتبط می‌شوند.   سینوس های كاورنوزوس  در هر طرف  خون  وریدهای  افتالمیك  و سینوس اسفنو پاریتال  را دریافت می كنند و به سینوس های پتروز فوقانی  و تحتانی   تخلیه می نمایند.

• -   سینوس اسفنوپاریتال  (Sphenoparietal sinus)  كه در هر طرف در ضخامت سخت شامة  كنارة  آزاد  بال كوچك اسفنوئید  قرار دارد و بخشی از خون سخت  شامة  ناحیه  فرونتال و تمپورال را به  سینوس كاورنوزوس سمت خود  هدایت میكند.

• -  شبكه وریدی بازیلار (Basilar venosus plexus)  عبارت از مجاری وریدی پراكنده و ظریفی است  كه در ضخامت سخت شامه  كلیووس اكسی پیتال واقع شده و خون این بخش از پرده های مغز را جمع آوری می كند  و از طریق فورامن ماگنوم به شبكه وریدی  اینتر ورتبرال  تخلیه می نماید.

منبع :http://dent.mihanblog.com       http://groupbio.blogfa.com/